ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของโลก ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี สิ่งแวดล้อม และโครงสร้างประชากร ประเทศไทยกำลังเผชิญความท้าทายที่ซับซ้อนและเชื่อมโยงกันมากขึ้น การกำหนดนโยบายเพื่อขับเคลื่อนประเทศจึงจำเป็นทำความเข้าใจปัจจัยเชิงโครงสร้าง ผลกระทบต่อผู้คนและพื้นที่ ตลอดจนการออกแบบเส้นทางการพัฒนาที่สร้างโอกาสอย่างทั่วถึง เป็นธรรม และสามารถรับมือกับความไม่แน่นอนในอนาคต สังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศิลปกรรมศาสตร์ จึงมีบทบาทสำคัญในฐานะองค์ความรู้เชิงยุทธศาสตร์ที่ช่วยทำความเข้าใจมนุษย์ สังคม วัฒนธรรม และความสัมพันธ์เชิงโครงสร้าง พร้อมเชื่อมโยงกับวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพื่อสนับสนุนการกำหนดนโยบายสาธารณะที่ตอบโจทย์การพัฒนาประเทศอย่างรอบด้าน
สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) ได้จัดซีรีส์เวทีเสวนาเชิงนโยบาย “Pathways to Inclusive and Resilient Thailand: การยกระดับบทบาทสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์เพื่อกำหนดนโยบายและขับเคลื่อนนวัตกรรมไทย” จำนวน 5 ครั้ง เพื่อเปิดพื้นที่แลกเปลี่ยนมุมมองระหว่างผู้กำหนดนโยบาย นักวิชาการ นักวิจัย และภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง พร้อมทั้งสังเคราะห์องค์ความรู้และประเด็นเชิงยุทธศาสตร์สำหรับการพัฒนาประเทศในระยะยา;
การเสวนาทั้ง 5 เวทีเชื่อมโยงประเด็นสำคัญตั้งแต่การกำหนดภาพอนาคตประเทศไทย การออกแบบระบบนโยบายภายใต้ความไม่แน่นอน การพัฒนาทุนมนุษย์ตลอดช่วงชีวิต การลดความเหลื่อมล้ำผ่านระบบวิจัยและนวัตกรรม ไปจนถึงการสร้างสังคมที่เป็นธรรม โดยมุ่งยกระดับบทบาทของระบบอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อววน.) จากการผลิตองค์ความรู้ไปสู่การเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ
รายงานสรุปสาระสำคัญจากซีรีส์เวทีเสวนาเชิงนโยบายฉบับนี้ รวบรวมและสังเคราะห์ข้อค้นพบ มุมมอง และประเด็นเชิงนโยบายจากทั้ง 5 เวที เพื่อสะท้อนทิศทางการพัฒนาประเทศที่ให้ความสำคัญกับความครอบคลุมและการผนวกรวม (Inclusion) การเสริมสร้างศักยภาพและพลังอำนาจ (Empowerment) ธรรมาภิบาลและระบบสถาบันที่เอื้อต่อการปรับตัว (Governance) และความสามารถในการรับมือและปรับตัว (Resilience) อันเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาประเทศที่ยั่งยืน สาระสำคัญจากรายงานจะเป็นจุดตั้งต้นในการต่อยอดองค์ความรู้สู่การพัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบาย มาตรการ และกลไกที่เหมาะสม เพื่อขับเคลื่อนประเทศไทยไปสู่สังคมที่ทุกคนมีโอกาสพัฒนาศักยภาพ มีส่วนร่วม และได้รับประโยชน์จากการพัฒนาอย่างเป็นธรรม พร้อมรับมือกับความท้าทายในอนาคต
ท่านสามารถดาวโหลดและอ่านรายงานฉบับเต็มได้ที่:
https://www.nxpo.or.th/Policy-Dialogue-Summary-Report-2026
จัดทำโดย
สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.)