การพัฒนาผู้ประกอบการเพื่อสังคม (Social Enterprise : SE) ถือเป็นกลไกสำคัญในการสร้างความเข้มแข็งให้กับเศรษฐกิจฐานรากและการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน โดยเฉพาะในบริบทของชุมชนที่มีทุนทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น และทรัพยากรของชุมชนเป็นฐานสำคัญของการประกอบอาชีพ อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการในระดับชุมชนจำนวนมากยังประสบปัญหาและข้อจำกัดด้านองค์ความรู้ในการบริหารธุรกิจ
การพัฒนาผลิตภัณฑ์ และการเข้าถึงตลาด ซึ่งส่งผลให้ไม่สามารถยกระดับกิจการให้เติบโตและสร้างผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคมได้อย่างเต็มศักยภาพ

จากความสำคัญดังกล่าว สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) ได้ร่วมกับ คณะสหวิทยาการและการประกอบการ มหาวิทยาลัยทักษิณ จัดทำ “โครงการการพัฒนาทักษะการโค้ชเพื่อส่งเสริมผู้ประกอบการเพื่อสังคม” โดยมีเป้าหมายในการพัฒนาศักยภาพบุคลากรภายในมหาวิทยาลัยให้สามารถทำหน้าที่เป็นโค้ชหรือที่ปรึกษาในการสนับสนุนและพัฒนาผู้ประกอบการเพื่อสังคมในระดับพื้นที่ รวมทั้งสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการประกอบการเพื่อสังคมให้แก่นิสิต ผู้ประกอบการ และผู้สนใจทั่วไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ

โครงการดังกล่าวมุ่งเน้นการสร้างกลไกการพัฒนาผู้ประกอบการเพื่อสังคมผ่านการพัฒนาศักยภาพของ “โค้ช” ซึ่งทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการเชื่อมโยงองค์ความรู้ เครื่องมือ และทรัพยากรจากสถาบันการศึกษาไปสู่ผู้ประกอบการในชุมชน โดยใช้กระบวนการเรียนรู้เชิงปฏิบัติและการเรียนรู้ผ่านกรณีศึกษาเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาทักษะการวิเคราะห์ธุรกิจและการออกแบบกลยุทธ์การพัฒนาธุรกิจเพื่อสังคม

รายงานฉบับนี้จัดทำขึ้นเพื่อรวบรวมผลการดำเนินงานของโครงการ รวมทั้งนำเสนอแนวทางการพัฒนาทักษะการโค้ชเพื่อส่งเสริมผู้ประกอบการเพื่อสังคม กระบวนการอบรม เครื่องมือที่ใช้ในการพัฒนาศักยภาพโค้ช ตลอดจนการทดลองใช้เครื่องมือดังกล่าวผ่านกรณีศึกษาธุรกิจชุมชนจริง ได้แก่ วิสาหกิจชุมชนหัตถกรรมกระจูดวรรณี ตำบลพนางตุง อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง และกลุ่มลายลูกแก้ว วิสาหกิจชุมชนตำบลควนขนุน ตำบลควนขนุน อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง ซึ่งเป็นตัวอย่างของธุรกิจชุมชนที่มีทุนทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นฐานสำคัญของการพัฒนา

นอกจากนี้ รายงานยังนำเสนอการวิเคราะห์บทเรียนจากกรณีศึกษา การสังเคราะห์ข้อค้นพบ และข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาระบบบ่มเพาะผู้ประกอบการเพื่อสังคมในระดับพื้นที่ โดยมุ่งหวังให้มหาวิทยาลัยสามารถทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการสนับสนุนผู้ประกอบการชุมชน และเชื่อมโยงการเรียนการสอน งานวิจัย และการบริการวิชาการเข้ากับการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของพื้นที่ได้อย่างเป็นรูปธรรม

สอวช. หวังเป็นอย่างยิ่งว่า รายงานฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง นักวิชาการ ผู้ประกอบการ และผู้สนใจในการพัฒนาวิสาหกิจเพื่อสังคม รวมทั้งสามารถใช้เป็นแนวทางในการออกแบบกระบวนการพัฒนาผู้ประกอบการเพื่อสังคมและการสร้างระบบนิเวศผู้ประกอบการในระดับพื้นที่ต่อไป