กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (อว.) โดย สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) เปิดเผยความคืบหน้าการดำเนินงานแพลตฟอร์ม STEMPlus ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนากำลังคนด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม (ววน.) ของประเทศ เพื่อรองรับการเปลี่ยนผ่านทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยี โดยพบว่าแพลตฟอร์มมีการเติบโตอย่างต่อเนื่อง ทั้งด้านจำนวนหลักสูตร ผู้ผ่านการอบรม และการจ้างงานบุคลากรทักษะสูง สะท้อนการยกระดับทักษะแรงงานไทยให้สอดคล้องกับความต้องการของภาคอุตสาหกรรมและทิศทางการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ

ปัจจุบัน STEMPlus มีหลักสูตรที่ผ่านการรับรองแล้วจำนวน 2,080 หลักสูตร จาก 167 หน่วยฝึกอบรมและสถาบันการศึกษา มีผู้ผ่านการอบรมรวม 543,920 คน และมีการรับรองการจ้างงานบุคลากรด้าน STEM จำนวน 15,389 อัตรา จาก 209 บริษัท โดยในปี 2568 มีการรับรองหลักสูตรเฉลี่ยเดือนละ 70 หลักสูตร ซึ่งส่วนใหญ่เป็นหลักสูตรที่สนับสนุนอุตสาหกรรมดิจิทัล อุตสาหกรรมยานยนต์แห่งอนาคต และอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ สะท้อนความต้องการกำลังคนทักษะสูงในอุตสาหกรรมเป้าหมายของประเทศ

หลักสูตรที่ผ่านการรับรองบนแพลตฟอร์ม STEMPlus ต้องผ่านกระบวนการพิจารณาคุณภาพอย่างเป็นระบบ โดยคำนึงถึงความสอดคล้องกับกรอบทักษะแห่งอนาคต (Future Skills Set) ที่อ้างอิงจากการสำรวจความต้องการกำลังคนในอุตสาหกรรมเป้าหมาย ทั้งในด้านทักษะเทคนิคและทักษะทั่วไป รวมถึงคุณภาพของโครงสร้างหลักสูตรและกระบวนการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผลลัพธ์การเรียนรู้ที่ชัดเจน การพัฒนาทักษะเชิงปฏิบัติ และระบบประเมินผลที่ตรวจสอบได้ ตลอดจนคุณสมบัติและความเชี่ยวชาญของวิทยากรที่ต้องมีประสบการณ์ตรงในสาขาที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้มั่นใจว่าหลักสูตรที่ได้รับการรับรองมีคุณภาพและตอบโจทย์ตลาดแรงงานอย่างแท้จริง

สำหรับหลักสูตรที่ได้รับความนิยมสูงจากภาคเอกชนและผู้ประกอบการ ส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่ม Digital และ AI Transformation เช่น Generative AI for Business, ChatGPT for Executives, Microsoft 365 Copilot, AI Strategy และ Machine Learning with Python รวมถึงหลักสูตรด้าน Data และ Business Intelligence เช่น Power BI & Data Visualization, Data Analytics & Business Intelligence, Data Architecture for AI นอกจากนี้ ยังมีหลักสูตรในกลุ่ม Automation และ Digital Workflow ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ และหลักสูตรด้านความยั่งยืนและ ESG เช่น หลักสูตรเกี่ยวกับ Carbon Footprint ซึ่งสะท้อนแนวโน้มการพัฒนาทักษะที่ตอบสนองการเปลี่ยนผ่านองค์กรสู่ยุคดิจิทัลและเศรษฐกิจสีเขียว เป็นต้น

การเพิ่มจำนวนหลักสูตรอย่างต่อเนื่องช่วยให้ภาคธุรกิจสามารถออกแบบแผนพัฒนาบุคลากรได้อย่างยืดหยุ่นและสอดคล้องกับกลยุทธ์องค์กรมากขึ้น ผู้ประกอบการสามารถเลือกหลักสูตรที่ตรงกับความต้องการเฉพาะด้าน พร้อมใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีจากการส่งพนักงานเข้ารับการฝึกอบรม ซึ่งช่วยลดต้นทุนและสร้างแรงจูงใจให้เกิดการลงทุนในการพัฒนาทักษะแรงงานอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งหลักสูตรส่วนใหญ่ได้รับการพัฒนาโดยภาคเอกชนควบคู่กับข้อมูลเชิงประจักษ์จากการสำรวจความต้องการกำลังคน ส่งผลให้สามารถพัฒนาทักษะบุคลากรได้รวดเร็วและตอบโจทย์การใช้งานจริง

ขณะเดียวกัน หลักสูตรในแพลตฟอร์ม STEMPlus ยังเปิดให้นักศึกษาและบุคคลทั่วไปเลือกเรียนได้ครอบคลุมเส้นทางอาชีพใน 10 อุตสาหกรรมเป้าหมาย ได้แก่ อุตสาหกรรมยานยนต์สมัยใหม่ อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะและหุ่นยนต์ อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวรายได้ดีและการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ อุตสาหกรรมเกษตรและเทคโนโลยีชีวภาพ อุตสาหกรรมการแปรรูปอาหารและอาหารอนาคต อุตสาหกรรมการบินและโลจิสติกส์ อุตสาหกรรมเชื้อเพลิง เคมี และเศรษฐกิจสีเขียว อุตสาหกรรมสร้างสรรค์ อุตสาหกรรมดิจิทัล และอุตสาหกรรมการแพทย์ครบวงจร ซึ่งช่วยเปิดโอกาสให้ผู้เรียนวางแผนพัฒนาทักษะตามเป้าหมายอาชีพ เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน และสร้างความก้าวหน้าในสายอาชีพอย่างยั่งยืน

ในระยะต่อไป สอวช. มุ่งยกระดับ STEMPlus ในเชิงคุณภาพ โดยเน้นพัฒนาหลักสูตรทักษะขั้นสูงที่ตอบสนองการเปลี่ยนผ่านทางเทคโนโลยีและเศรษฐกิจ ได้แก่ ทักษะดิจิทัลขั้นสูง เช่น ปัญญาประดิษฐ์ การวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ และระบบอัตโนมัติอัจฉริยะ ทักษะด้านความยั่งยืนและเศรษฐกิจสีเขียว ทักษะบูรณาการข้ามสาขา และทักษะแห่งอนาคตด้านพฤติกรรม เช่น การคิดเชิงระบบและการแก้ปัญหาที่ซับซ้อน

นอกจากนี้ STEMPlus ยังดำเนินการผ่านบริการ STEM OSS เพื่อเชื่อมโยงกำลังคนกับภาคธุรกิจ โดยที่ผ่านมาสามารถจับคู่ตำแหน่งงาน 59 ตำแหน่ง จาก 39 บริษัท จัดหาตำแหน่งฝึกงานและสหกิจศึกษา 26 ตำแหน่ง สนับสนุนการจัดหากำลังคนให้ภาคอุตสาหกรรมขั้นสูง รวมทั้งดำเนินโครงการพัฒนาหลักสูตรร่วมกับภาคอุตสาหกรรมและจัดอบรมระยะสั้นเพื่อรองรับการพัฒนาทักษะเร่งด่วนของตลาดแรงงาน

สอวช. มีแผนขยายแพลตฟอร์ม STEMPlus ให้เป็นระบบข้อมูลกำลังคนแบบบูรณาการ เชื่อมโยงข้อมูลความต้องการทักษะจากภาคอุตสาหกรรมกับข้อมูลหลักสูตรและผลลัพธ์การเรียนรู้ พร้อมจัดกิจกรรมจับคู่ความต้องการทักษะ (Skill Matching) ส่งเสริมการเรียนรู้ร่วมกับภาคอุตสาหกรรม และขยายการเข้าถึงสิทธิประโยชน์ด้านการพัฒนากำลังคน เพื่อยกระดับขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศในระยะยาว

สำหรับผู้สนใจสามารถติดตามรายละเอียดหลักสูตรและความคืบหน้าการดำเนินงานได้ที่เว็บไซต์ https://stemplus.or.th