สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) ภายใต้ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย ดร.สุรชัย สถิตคุณารัตน์ ผู้อำนวยการ สอวช. ร่วมพิธีลงนามบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือเครือข่ายเพื่อจัดตั้งศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีพลังงานนิวเคลียร์ (Hub of Talents for Nuclear Energy Technology: HOTNET) เมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2569 ณ ห้อง Grand Ballroom B โรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ แอท เซ็นทรัลพลาซ่า ลาดพร้าว กรุงเทพฯ ซึ่งจัดขึ้นควบคู่กับการประชุมระดับนานาชาติ 26th INPRO Dialogue Forum ร่วมกับทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) โดยมี
ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ร่วมเป็นสักขีพยานและกล่าวแสดงความยินดีในการจัดตั้งศูนย์ฯ ดังกล่าว
ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน ได้เน้นย้ำถึงสถานการณ์โลกที่เปลี่ยนไป ทั้งด้านเทคโนโลยี ภูมิรัฐศาสตร์ และสิ่งแวดล้อม ทำให้ประเทศไทยต้องเร่งสร้างความพร้อมในสาขาที่มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ โดยเฉพาะในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่ระบบพลังงานสะอาด และไม่ว่าทิศทางนโยบายพลังงานของประเทศในอนาคตจะขับเคลื่อนไปในทิศทางใด “บุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญ” คือหัวใจสำคัญที่สุด การจัดตั้ง HOTNET จึงเป็นกลไกสำคัญที่จะเข้ามาทลายการทำงานแบบแยกส่วน (Silo) และปิดช่องว่างนี้ ผ่านการสร้างเครือข่ายฐานข้อมูลผู้เชี่ยวชาญระดับประเทศ พัฒนาหลักสูตร ส่งเสริมการถ่ายทอดเทคโนโลยี และสร้างความร่วมมือกับองค์กรระหว่างประเทศ เพื่อให้ไทยก้าวทันเวทีโลก พร้อมทั้งมองว่าการพัฒนาเทคโนโลยีนิวเคลียร์ในปัจจุบันควรมองให้กว้างกว่าการผลิตไฟฟ้า โดยเฉพาะการเตรียมความพร้อมต่อยอดเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์แบบโมดูลาร์ขนาดเล็ก (Small Modular Reactor: SMR) ทั้งการพัฒนาชิ้นส่วนย่อย (Sub-module) การให้สิทธิใช้เทคโนโลยี (Licensing) ตลอดจนการต่อยอดแบบ Dual Use สู่ภาคอุตสาหกรรมและวัสดุ เพื่อสร้างเครื่องยนต์ขับเคลื่อนมูลค่าใหม่ทางเศรษฐกิจ (New Value Engine) ให้แก่ประเทศ
สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ สทน. จึงได้เป็นแกนนำบูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคการศึกษา และภาคอุตสาหกรรม รวม 13 หน่วยงาน ลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) จัดตั้ง HOTNET ขึ้น โดยได้รับการสนับสนุนทุนจากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) เพื่อเป็นกลไกสำคัญในการรวบรวมผู้เชี่ยวชาญจากหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งภาครัฐ สถาบันอุดมศึกษา ภาคเอกชน และองค์กรระหว่างประเทศ เพื่อบูรณาการองค์ความรู้ สนับสนุนการวิจัยและพัฒนา และร่วมกำหนดนโยบายด้านเทคโนโลยีพลังงานนิวเคลียร์ของประเทศอย่างเป็นระบบ
การขับเคลื่อน HOTNET เกิดจากการรวมพลังของ 13 หน่วยงานพันธมิตร ได้แก่ สทน. สอวช. การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ โดย สถาบันพัฒนาศักยภาพบุคลากรการกำกับดูแลนิวเคลียร์และรังสี บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดย คณะวิศวกรรมศาสตร์ บริษัท อัลเตอร์วิม จำกัด สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดย ศูนย์เทคโนโลยีพลังงานแห่งชาติ สมาคมสโมสรพนักงานทีโอที กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) โดย บัณฑิตวิทยาลัยร่วมด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม และสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.)
โดยภาคีความร่วมมือจะร่วมกันดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ประกอบด้วย 1. การรวบรวมและพัฒนาฐานข้อมูลผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีพลังงานนิวเคลียร์จากหน่วยงานต่าง ๆ 2. การจัดประชุมทางวิชาการ Technical Meeting และ Workshop เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ 3. การจัด Focus Group เพื่อกำหนดแนวทางการพัฒนาและการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีนิวเคลียร์ในบริบทของประเทศไทย 4. การจัดทำแผนที่นำทางเทคโนโลยีพลังงานนิวเคลียร์ของประเทศ (Technology Roadmap) 5. การพัฒนาโครงการวิจัยร่วมและความร่วมมือด้านวิชาการระหว่างหน่วยงาน 6. การจัดทำหลักสูตร การฝึกอบรม และกิจกรรมพัฒนาศักยภาพบุคลากร 7. การส่งเสริมความร่วมมือกับองค์กรต่างประเทศ รวมถึงการแลกเปลี่ยนนักวิจัยและผู้เชี่ยวชาญ และ 8. การสร้างความเข้าใจและการมีส่วนร่วมของสังคมต่อการพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานนิวเคลียร์ ซึ่งความร่วมมือที่เกิดขึ้นครั้งนี้ ถือเป็นการวางรากฐานที่แข็งแกร่งที่สุดครั้งหนึ่งของไทย ในการเตรียมความพร้อมด้านเทคโนโลยีและทรัพยากรมนุษย์ เพื่ออนาคตทางพลังงานที่ยั่งยืนและมั่นคงของประเทศ
