(5 สิงหาคม 2569) ศ. ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นประธานการประชุมหารือแนวทางการขับเคลื่อนการถ่ายทอดเทคโนโลยีสำหรับหน่วยงานของรัฐ และการผลักดันเศรษฐกิจใหม่ของประเทศผ่านการถ่ายทอดเทคโนโลยี โดยมี ดร.สุรชัย สถิตคุณารัตน์ ผู้อำนวยการสำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) และคณะผู้บริหาร เข้าร่วม ณ ห้องประชุมชั้น 4 อาคารพระจอมเกล้า กระทรวง อว. ถนนโยธี กรุงเทพมหานคร
ดร.สุรชัย ระบุว่า แม้อันดับความสามารถในการแข่งขันของไทยโดย IMD จะดีขึ้น แต่ด้านโครงสร้างพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ (Scientific Infrastructure) โดยเฉพาะเรื่องทรัพย์สินทางปัญญา (IP) ยังคงฉุดอันดับประเทศอย่างมาก สอดคล้องกับ (ร่าง) แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 14 ของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ที่กำหนดเสาหลักที่ 5 ว่าด้วยการถ่ายทอดเทคโนโลยีและการลงทุนวิจัยไว้ชัดเจน และแม้จะมีพระราชบัญญัติส่งเสริมการใช้ประโยชน์ผลงานวิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2564 (TRIUP Act) รองรับแล้ว แต่สำนักงานจัดการสิทธิเทคโนโลยี (Technology Licensing Office: TLO) ในสถาบันวิจัยยังต้องพัฒนาอีกมาก จึงควรมีแพลตฟอร์มกลางมาดูแลเรื่องนี้
ด้าน ศ. ดร.ศุภชัย เปิดเผยว่า ได้มอบหมายผู้เชี่ยวชาญจากสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) ตั้งคณะทำงานผลักดันเศรษฐกิจใหม่ของประเทศ เพื่อศึกษา วิเคราะห์ และนำร่องแนวทางที่สอดคล้องกับอุตสาหกรรมใหม่ โดยอ้างอิงต้นแบบ Government Office for Technology Transfer หรือ GOTT ของสหราชอาณาจักรซึ่งเป็นศูนย์กลางให้คำปรึกษาด้านนโยบายแก่หน่วยงานภาครัฐ ให้การสนับสนุนผู้เชี่ยวชาญ บริหารองค์ความรู้ และเชื่อมโยงหน่วยงานวิจัยภาครัฐกับภาคเอกชนอย่างเป็นระบบ ก่อนนำมาปรับให้เหมาะกับบริบทไทยต่อไป
“การยกระดับระบบวิจัยของประเทศต้องมุ่งตอบโจทย์ว่า “ทำอย่างไรให้งานวิจัยสร้างมูลค่า สร้างรายได้ และนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง” ควบคู่กับการสร้างระบบนิเวศ (Ecosystem) ที่เอื้อต่อการถ่ายทอดเทคโนโลยี แม้ที่ผ่านมา กระทรวง อว. จะให้ความสำคัญกับการผลักดันมหาวิทยาลัยเป็นหลัก แต่หัวใจสำคัญของการสร้างเทคโนโลยีเชิงลึก (Deep Tech) คือการเสริมศักยภาพสถาบันวิจัยให้สามารถนำผลงานวิจัยไปต่อยอดเชิงพาณิชย์ได้อย่างเป็นรูปธรรม” ศ. ดร.ศุภชัย กล่าวมอบนโยบาย
ศ. ดร.ศุภชัย ยังกล่าวต่อว่า การร่วมลงทุนด้านเทคโนโลยีไม่จำเป็นต้องอยู่ในรูปแบบของเงินทุนเพียงอย่างเดียว แต่สามารถร่วมลงทุนผ่านองค์ความรู้ บุคลากร และทรัพยากรที่มีอยู่ร่วมกันได้ พร้อมทั้งผลักดันการปรับปรุงกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง เพื่อเปิดโอกาสให้สถาบันวิจัยสามารถจัดการเรียนการสอนและพัฒนาหลักสูตรเฉพาะทางในระดับปริญญาโทและปริญญาเอก ภายใต้การกำกับของสภานโยบายที่เกี่ยวข้อง เพื่อผลิตกำลังคนสมรรถนะสูง รองรับการพัฒนาเทคโนโลยีเชิงลึก (Deep Tech) ซึ่งเป็นอีกหนึ่งช่องทางที่ส่งเสริมให้เกิดการต่อยอดงานวิจัยสู่การสร้างสตาร์ทอัพเทคโนโลยี รวมถึงสร้างรายได้จากผลงานวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ
ทั้งนี้ ภายในการประชุม ดร.อรกนก พรรณรักษา คณะทำงานได้นำเสนอแนวทางการขับเคลื่อนการถ่ายทอดเทคโนโลยีภายใต้แนวคิด GOTT Concept พร้อมรายงานผลการจัดเก็บข้อมูลเบื้องต้นจากหน่วยงานด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) ภายใต้กระทรวง อว. ทั้งสิ้น 11 หน่วยงาน ซึ่งแสดงให้เห็นถึงโอกาสในการต่อยอดงานวิจัยออกสู่เชิงพาณิชย์ นอกจากนี้ ยังมีการเสวนาในหัวข้อ “การบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญาและการถ่ายทอดเทคโนโลยี” เพื่อสะท้อนภาพรวม (Landscape) และแนวปฏิบัติ (Practice) ด้านการบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญาและผลงานวิจัยของหน่วยงาน ววน. แลกเปลี่ยนความคิดเห็นเพื่อรวบรวมประเด็นปัญหา ความท้าทาย และอุปสรรคในการถ่ายทอดเทคโนโลยี เพื่อนำไปออกแบบกลไกการขับเคลื่อนที่เหมาะสม และใช้เป็นกรอบการหารือร่วมกับ CEO ของ GOTT UK ในการยกระดับระบบการถ่ายทอดเทคโนโลยีของประเทศไทยให้มีประสิทธิภาพและสามารถขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานนวัตกรรมได้อย่างยั่งยืน
