สำนักงานสภานโยบาย การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) ภายใต้ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เตรียมจัดประชุมวิชาการนโยบายสาธารณะ ครั้งที่ 1 “1st NXPO Public Policy Conference” ภายใต้แนวคิด “Thailand Strategic Leap through Mission-Oriented Innovation Policy (MOIP)” เปิดเวทีผู้เชี่ยวชาญระดับโลกจากองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) และนักคิดนโยบายชั้นนำ ร่วมถอดบทเรียนการกำหนด “ภารกิจแห่งชาติ” (National Missions) เพื่อยกระดับขีดความสามารถการแข่งขันประเทศ พร้อมปักหมุดทิศทางจัดทำกรอบนโยบายด้านการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อววน.) พ.ศ. 2571-2575 โดยได้รับเกียรติจาก ศ. ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) มาเป็นประธานเปิดงาน
ดร.สุรชัย สถิตคุณารัตน์ ผู้อำนวยการ สอวช. เปิดเผยว่า งาน NXPO Public Policy Conference จะจัดขึ้น ในวันที่ 1 กรกฎาคม 2569 เพื่อเปิดพื้นที่แลกเปลี่ยนองค์ความรู้และประสบการณ์ระดับนานาชาติด้านการกำหนดนโยบายแบบมุ่งเน้นภารกิจ (MOIP) ซึ่งได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในหลายประเทศในฐานะเครื่องมือสำคัญในการแก้ไขปัญหาเชิงซับซ้อนและขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงประเทศอย่างเป็นระบบ
ดร.สุรชัย กล่าวว่า การประชุมครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญของประเทศไทยในการนำแนวคิด MOIP มาเป็นกรอบกำหนดทิศทางเชิงนโยบายสำหรับการจัดทำกรอบนโยบายและยุทธศาสตร์ อววน. ของประเทศ พ.ศ. 2571-2575 โดยมุ่งสร้าง “ทิศทางร่วม” (Shared Strategic Direction) ให้หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาการ และภาคประชาสังคม สามารถระดมทรัพยากร ความรู้ และความเชี่ยวชาญมุ่งสู่เป้าหมายเดียวกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ
แนวคิด MOIP ได้รับการพัฒนาและผลักดันในระดับสากลโดยศาสตราจารย์ Mariana Mazzucato นักเศรษฐศาสตร์ชื่อดังแห่ง University College London และได้รับการสนับสนุนเชิงนโยบายจาก OECD โดยเน้นการกำหนด “ภารกิจ” ที่ชัดเจน ท้าทาย และสามารถสร้างผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสังคมในวงกว้าง อาทิ การเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ การยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชน และการเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศ
“สำหรับประเทศไทย สอวช. ในฐานะหน่วยงานด้านนโยบาย มองว่า MOIP จะเป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมโยงการกำหนดนโยบายระดับมหภาคไปสู่การปฏิบัติจริง ผ่านการออกแบบแผนงานและชุดโครงการที่มีความสอดคล้องกัน ลดความซ้ำซ้อนของเครื่องมือนโยบาย เพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรภาครัฐ และเสริมพลังการทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ”
อย่างไรก็ตาม การประชุมจะแบ่งออกเป็น 2 ช่วงหลัก ได้แก่ ช่วงเช้า ในหัวข้อ “Inspiration & Tools” ซึ่งจะได้รับเกียรติจากผู้เชี่ยวชาญระดับโลกด้าน MOIP มาร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้ ประสบการณ์ และบทเรียนจากต่างประเทศด้านการออกแบบภารกิจ การกำกับดูแล และการขับเคลื่อนนโยบาย (MOIP: global lessons on mission design, governance, and delivery) พร้อมแลกเปลี่ยนความรู้ จากวิสัยทัศน์สู่การปฏิบัติ: ภารกิจ ชุดโครงการ และขีดความสามารถของภาครัฐ (From ambition to implementation: missions, portfolios, and government capacity) นอกจากนี้ ยังมีเวทีเสวนานานาชาติในหัวข้อ “การขับเคลื่อนนโยบาย MOIP ให้เกิดผลในทางปฏิบัติ” (What Good MOIP Looks Like in Practice)
ช่วงบ่ายจะเป็นเวที High-Level Policy Dialogue รวมผู้กำหนดนโยบายระดับสูงของประเทศไทย ร่วมอภิปรายโอกาสและความท้าทายของการนำ MOIP มาใช้ในบริบทไทย โดยจะร่วมกันหารือแนวทางเชื่อมโยงภารกิจสำคัญของประเทศเข้ากับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 14 การพัฒนาศักยภาพภาครัฐ และการออกแบบนโยบาย อววน. ในอนาคต
ดร.สุรชัย กล่าวเพิ่มเติมว่า อีกหนึ่งไฮไลต์สำคัญคือการเสวนาหัวข้อ “Thailand’s MOIP: What it should look like and how to make it work” ซึ่งจะมีการระดมผู้ทรงคุณวุฒิ และผู้ยกร่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 14 มาร่วมเสนอกรอบแนวคิดและกลไกการขับเคลื่อน MOIP ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรมในประเทศไทย คาดว่าการประชุมครั้งนี้จะช่วยยกระดับความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการกำหนดนโยบายแบบมุ่งเน้นภารกิจ สร้างข้อเสนอเชิงนโยบายสำหรับบรรจุในกรอบนโยบาย อววน. พ.ศ. 2571-2575 ตลอดจนวางรากฐานความร่วมมือระหว่างหน่วยงานนโยบายของประเทศในการขับเคลื่อนกลไกMOIP นี้อย่างเป็นระบบ นอกจากนี้ ผลลัพธ์ที่ได้จากเวที NXPO Public Policy Conference จะนำไปสู่การกำหนดหมุดหมายภารกิจแห่งชาติที่ชัดเจน และเสนอต่อสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ เพื่อนำไปพิจารณาขับเคลื่อนเพื่อให้เกิดการยกระดับขีดความสามารถการแข่งขันและตอบโจทย์ความท้าทายของประเทศในอนาคต
งานประชุมวิชาการนโยบายสาธารณะ ครั้งที่ 1 หรือ “1st NXPO Public Policy Conference” ภายใต้แนวคิด “Thailand Strategic Leap through Mission-Oriented Innovation Policy (MOIP)” จะจัดขึ้นในวันที่ 1 กรกฎาคม 2569 เวลา 09.00 – 16.00 น. โดยผู้สนใจสามารถติดตามรับชมการถ่ายทอดสดการประชุม (Facebook Live) ได้ผ่านช่องทาง Facebook Fanpage สอวช.
