เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2569 สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) โดย ศูนย์คาดการณ์เทคโนโลยีเอเปค (APEC Center for Technology Foresight: APEC CTF) ได้รับเชิญจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ให้เป็นวิทยากรบรรยายในหัวข้อ “Technology Foresight for GHG Management” พร้อมจัดกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ (Workshop) เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจและทักษะการใช้เครื่องมือคาดการณ์อนาคตเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Foresight) ในการบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก ณ ห้องกมลทิพย์ 3 โรงแรมสุโกศล
กิจกรรมดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรการพัฒนาบุคลากรด้านคาร์บอนต่ำและการสร้างภูมิคุ้มกันต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หรือ Low Carbon and Climate Resilience Empowerment Program (LCEP) ภายใต้โครงการ Empowering Thailand’s Department of Climate Change and Environment (EMPOWER II) จัดโดย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ร่วมกับองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) ประจำประเทศไทย โดยมุ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพบุคลากรให้สามารถมองไกล เข้าใจลึก ร่วมมือกัน และนำการเปลี่ยนแปลงไปสู่การสร้างอนาคตที่ยั่งยืนและแข่งขันได้
การบรรยายนำโดย ดร.คมเมธ จิตวานิชไพบูลย์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ สอวช. และทีมงาน มุ่งเสริมสร้างความเข้าใจด้านการคาดการณ์อนาคตเชิงยุทธศาสตร์ เพื่อสนับสนุนการจัดการก๊าซเรือนกระจก การเปลี่ยนผ่านสู่สังคมคาร์บอนต่ำ และการเพิ่มขีดความสามารถของหน่วยงานในการรับมือกับความไม่แน่นอนระดับโลก โดยเน้นการเชื่อมโยงแนวโน้มสำคัญตั้งแต่ VUCA, BANI และ Polycrisis ไปจนถึงแรงขับเคลื่อนของการเปลี่ยนผ่านสีเขียวระดับโลก การมุ่งสู่ Net Zero และผลกระทบเชิงยุทธศาสตร์ต่อประเทศไทย โดยชี้ให้เห็นว่า การจัดการก๊าซเรือนกระจกในปัจจุบันไม่ใช่เพียงประเด็นด้านสิ่งแวดล้อม แต่เชื่อมโยงกับเศรษฐกิจ เทคโนโลยี การลงทุน ห่วงโซ่อุปทาน กฎระเบียบระหว่างประเทศ และขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ
กิจกรรมแบ่งออกเป็น 2 ช่วงสำคัญ ได้แก่ ช่วงบรรยายเพื่อวางฐานความเข้าใจด้านบริบทโลกและเครื่องมือคาดการณ์อนาคต และช่วงการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อประยุกต์ใช้เครื่องมือ foresight กับโจทย์ “Thailand’s Climate Transformation Pathways 2035” โดยผู้เข้าร่วมได้ฝึกกระบวนการคิดเชิงอนาคตผ่าน 3 ขั้นตอนสำคัญ ได้แก่ Horizon Scanning, Scenario Building, Strategic Response เพื่อระบุสัญญาณการเปลี่ยนแปลง สร้างฉากทัศน์อนาคต และพัฒนาแนวทางตอบสนองเชิงยุทธศาสตร์สำหรับภารกิจด้านสภาพภูมิอากาศของประเทศ
ในกิจกรรม ผู้เข้าร่วมได้แบ่งกลุ่มตามประเด็นยุทธศาสตร์สำคัญ 5 ด้าน ได้แก่ ระบบพลังงาน การเปลี่ยนผ่านภาคอุตสาหกรรม ระบบคมนาคมและโลจิสติกส์ การเปลี่ยนผ่านเมือง และมิติทางสังคมและพฤติกรรม เพื่อร่วมกันพิจารณาว่า ประเทศไทยควรเตรียมความพร้อมด้านนโยบาย กฎระเบียบ เทคโนโลยี การลงทุน และการพัฒนาศักยภาพบุคลากรอย่างไร เพื่อขับเคลื่อนการลดก๊าซเรือนกระจกและเสริมสร้างความยืดหยุ่นต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในระยะยาว
สอวช. โดย ศูนย์คาดการณ์เทคโนโลยีเอเปค เห็นว่า การสร้างภูมิคุ้มกันต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศไม่ใช่เพียงเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อม แต่เป็นยุทธศาสตร์สำคัญด้านความสามารถในการแข่งขันของประเทศในโลกยุคใหม่ การใช้ foresight จะช่วยให้หน่วยงานสามารถมองเห็นความเสี่ยง โอกาส และทางเลือกเชิงนโยบายได้อย่างเป็นระบบ พร้อมเชื่อมโยงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรม และการมีส่วนร่วมของภาคส่วนต่าง ๆ เข้ากับการขับเคลื่อน Net Zero และการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทย
การได้รับเชิญในครั้งนี้สะท้อนบทบาทของ สอวช. และศูนย์คาดการณ์เทคโนโลยีเอเปค ในการสนับสนุนการกำหนดนโยบายเชิงอนาคต การพัฒนาศักยภาพบุคลากร และการออกแบบกระบวนการ foresight เพื่อรองรับการเปลี่ยนผ่านด้านเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมของประเทศอย่างเป็นรูปธรรม
