กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) เข้าร่วมการประชุมคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ครั้งที่ 128 (The 128^th Session of the Committee for Scientific and Technological Policy – CSTP) จัดโดย องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (Organisation for Economic Co-operation and Development – OECD) ณ กรุงปารีส สาธารณรัฐฝรั่งเศส และผ่านระบบออนไลน์

รศ.วงกต วงศ์อภัย รองผู้อำนวยการ สอวช. ทำหน้าที่ผู้แทนประเทศไทยในการประชุมคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ครั้งที่ 128 (The 128^th Session of the Committee for Scientific and Technological Policy – CSTP) ซึ่งแบ่งการประชุมเป็น 2 ช่วง คือ ช่วงที่ 1 การประชุมผ่านระบบออนไลน์ในวันที่ 24 มีนาคม และ 7 เมษายน 2569 โดยมี ดร.คมเมธ จิตวานิชไพบูลย์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ ดร.ปราณปรียา ศรีวรรณวิทย์ ลุนด์แบร์ย ผู้อำนวยการฝ่ายอาวุโส นางสาววิภาพร อัศวพิศิษฐ์ ผู้เชี่ยวชาญนโยบายอาวุโส และ นายปรินันท์ วรรณสว่าง ผู้เชี่ยวชาญนโยบายอาวุโส เข้าร่วมการประชุมดังกล่าวด้วย

ในการประชุมผ่านระบบออนไลน์ซึ่งเน้นเรื่องการเตรียมการแผนงานและงบประมาณ ปี 2027 – 2030 หรือ Programme of Work and Budget (PWB 2027 – 2030) ดร.ปราณปรียา ได้สอบถามเกี่ยวกับวิธีการจัดอันดับความสำคัญภายใต้ PWB 2027 – 2030 โดยเฉพาะแนวทางการนำข้อมูลจากประเทศที่มิใช่สมาชิกทั้งจากแบบสอบถามและการมีส่วนร่วมในเวทีหารือมาพิจารณา เพื่อให้เข้าใจบทบาทของข้อคิดเห็นดังกล่าวต่อกระบวนการโดยรวมมากยิ่งขึ้น พร้อมทั้งกล่าวสนับสนุนการพัฒนา STIP Compass ที่มีการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์และรูปแบบการนำเสนอข้อมูลใหม่ ๆ มาใช้ รวมถึงสอบถามแนวทางและความถี่ในการปรับปรุงข้อมูลใน thematic portals เพื่อให้ข้อมูลมีความทันสมัยและสนับสนุนการวิเคราะห์นโยบายได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สำหรับการประชุม ช่วงที่ 2 จัดขึ้นที่ศูนย์ประชุมสำนักงานใหญ่ของ OECD กรุงปารีส สาธารณรัฐฝรั่งเศส ระหว่างวันที่ 14 – 16 เมษายน 2569 รศ.วงกต ได้กล่าวให้ความเห็นในวาระต่าง ๆ อาทิ วาระเรื่องการวางแผน STI Outlook ฉบับปี 2027 โดยได้เสนอสองประเด็นสำคัญสำหรับการวางแผนฉบับถัดไป คือ ความสำคัญด้านความมั่นคงในมิติวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม (วทน.) หรือ Securitisation of STI และผลกระทบต่อความร่วมมือระหว่างประเทศ รวมถึงบทบาทของ วทน. ในการเร่งรัดการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) รวมทั้งกล่าวขอบคุณฝ่ายเลขานุการของ CSTP ในการร่วมจัดงานสัมมนา “OECD-Thailand Seminar: STI Outlook 2025 & STIP Compass” ผ่านระบบออนไลน์ ซึ่งได้รับการตอบรับเป็นอย่างดี และส่งเสริมการพัฒนาให้เครื่องมือนี้มีความเป็นประโยชน์เชิงนโยบายและเข้าถึงได้มากยิ่งขึ้น รวมทั้ง สนับสนุนการดำเนินงานด้าน Mission-Oriented Innovation Policies หรือ MOIP ในวาระดังกล่าว โดยได้แลกเปลี่ยนเรื่องการปฏิรูประบบวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม และการจัดทำกรอบนโยบายด้านการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2571–2575) ในขณะนี้ ซึ่งได้บูรณาการกรอบ MOIP โดยมุ่งตอบโจทย์ความท้าทายสำคัญของประเทศอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมทั้งพัฒนากลไกความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน การมีส่วนร่วมของภาคเอกชน ระบบนิเวศนวัตกรรมระดับภูมิภาค และการพัฒนากำลังคน ตลอดจนยกระดับระบบติดตามและประเมินผล

สำหรับวาระเรื่องความร่วมมือระหว่างประเทศด้าน วทน. ซึ่ง รศ.วงกต ได้ร่วมอภิปรายเน้นย้ำความสำคัญของการเสริมสร้างความเชื่อมโยงและความร่วมมือด้าน วทน. กับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยการประสานกรอบความร่วมมือระดับภูมิภาคต่าง ๆ อาทิ ASEAN และ APEC กับแผนงานของ OECD นอกจากนี้ ได้เสนอแนวทางยกระดับความร่วมมือผ่านการเชื่อมโยงเครื่องมือเชิงนโยบาย อาทิ STIP Compass, Mission-Oriented Innovation Policy และการเสริมสร้างขีดความสามารถในระดับภูมิภาค ผ่านเวทีแลกเปลี่ยนความรู้ในประเด็นสำคัญ เช่น ปัญญาประดิษฐ์ เศรษฐกิจหมุนเวียน เป็นต้น

นอกจากการประชุมคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ครั้งที่ 128 แล้ว รศ.วงกต และ นางสาววิภาพร ยังได้เข้าร่วมการะประชุมเชิงปฏิบัติการ CSTP – Canada Workshop on Open Science and Innovation Partnerships ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อหารือแนวทางการผลักดันงานวิจัยสู่ตลาดผ่านเครือข่ายความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมแบบเปิด (Open Science and Innovation Partnerships – OSIPs) โดยมีผู้อภิปรายจากหลากหลายภาคส่วน ครอบคลุมทั้งผู้กำหนดนโยบายจากภาครัฐ นักวิชาการจากสถาบันการศึกษา ผู้บริหารระดับสูงจากภาคอุตสาหกรรม รวมถึงองค์กรการกุศลและองค์กรไม่แสวงหากำไร ตลอดจนผู้แทนจาก OECD ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับคุณค่าทางเศรษฐกิจและสังคมจากความร่วมมือแบบเปิด แนวปฏิบัติที่เป็นเลิศในการบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญา ข้อมูล ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการระบุบทบาทของภาครัฐในการสนับสนุนด้านงบประมาณและนโยบาย

รวมทั้งได้เข้าร่วมการประชุมหารือเพื่อแลกเปลี่ยนความก้าวหน้าในการดำเนินการตามกระบวนการเข้าเป็นสมาชิก OECD ช่วงการประเมินทางเทคนิค ในรูปแบบ Hybrid ร่วมกับผู้แทนจาก OECD ผู้แทนจากสำนักปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ และผู้แทนจากสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)

สำหรับการเข้าร่วมการประชุมและการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ กับคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนี้ นอกจากเป็นการได้แลกเปลี่ยนแนวทางพัฒนานโยบายด้าน วทน. ที่สร้างระบบนิเวศนวัตกรรม ส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศด้าน วทน. เพื่อแก้ไขปัญหาระดับโลกแล้ว ยังเป็นไปตามภารกิจเพื่อการสนับสนุนการดำเนินกระบวนการเข้าเป็นสมาชิก OECD ของไทยให้เป็นไปอย่างครบถ้วน ถูกต้อง และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นอีกทางหนึ่งด้วย