สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) ภายใต้ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย ศูนย์คาดการณ์เทคโนโลยีเอเปค (APEC Center for Technology Foresight: APEC CTF) ร่วมกับ APEC Research Center for Advanced Biohydrogen Technology (APEC ACABT) เขตเศรษฐกิจจีนไทเป จัดกิจกรรมเสริมสร้างขีดความสามารถ “APEC Young Futurists 2026: Frontier Technologies and Solutions for Future Food” ระหว่างวันที่ 28 กันยายน – 1 ตุลาคม 2569 ณ จังหวัดกาญจนบุรี มุ่งเสริมสร้างทักษะด้านการคาดการณ์อนาคตเชิงกลยุทธ์ (Strategic Foresight) ให้แก่นักวิจัยรุ่นใหม่จากเขตเศรษฐกิจเอเปค และเปิดพื้นที่ให้ร่วมกันพัฒนาแนวทางแก้ไขความท้าทายด้านอาหารแห่งอนาคตในระดับภูมิภาค
ดร.คมเมธ จิตวานิชไพบูลย์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ สอวช. และรองผู้อำนวยการ APEC CTF กล่าวเปิดงาน และ Prof. Dr. Shu-Yii Stein Wu ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร APEC ACABT กล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมจาก 7 เขตเศรษฐกิจเอเปค ได้แก่ บรูไนดารุสซาลาม จีน มาเลเซีย เปรู จีนไทเป ไทย และเวียดนาม
กิจกรรมดังกล่าวจัดขึ้นภายใต้ความเห็นชอบของ APEC Partnership on Science, Technology and Innovation (PPSTI) โดยมีเป้าหมายเพื่อเสริมศักยภาพนักวิทยาศาสตร์และนักวิจัยรุ่นใหม่ให้มีความรู้และทักษะด้านการคาดการณ์อนาคต (Foresight) สามารถตรวจสอบสัญญาณการเปลี่ยนแปลง วิเคราะห์แนวโน้ม ตัวขับเคลื่อน และเทคโนโลยีที่อาจเข้ามามีบทบาทในการแก้ไขปัญหา ตลอดจนพัฒนาแนวทางแก้ไขปัญหาด้านอาหารแห่งอนาคตที่สามารถประยุกต์ใช้ได้จริงและเชื่อมโยงกับประเด็นความมั่นคงทางอาหารในระดับภูมิภาคเอเปค โดยผลลัพธ์จากกิจกรรมจะนำไปสู่การจัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายต่อ PPSTI ต่อไป
ตลอดระยะเวลา 4 วัน ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้หลักการและเครื่องมือด้าน Foresight ตั้งแต่การวิเคราะห์สัญญาณ แนวโน้ม ตัวขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงและความไม่แน่นอนของระบบอาหาร จากนั้นจึงนำองค์ความรู้มาประยุกต์ใช้ผ่าน Future Food Change Agent Canvas ภายใต้การนำของวิทยากรหลัก ดร.ปรเมษฐ์ ชุ่มยิ้ม ที่ปรึกษาอาวุโส สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ทั้งนี้แต่ละทีมได้ร่วมกันกำหนดโจทย์ท้าทายด้านอาหารในระดับภูมิภาคเอเปค โดยอาศัยข้อมูลจาก Foresight แล้วนำมาออกแบบคุณค่าที่ต้องการส่งมอบ ระบุภาคีและกลไกในการขยายผล วางรูปแบบทางการเงิน และประเมินผลกระทบใน 3 มิติ ได้แก่ ด้านคนและสังคม (People) โลกและสิ่งแวดล้อม (Planet) และผลกำไรและเศรษฐกิจ (Price)
นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วมยังได้รับคำแนะนำผ่านกิจกรรม Mentor Clinic โดยมีผู้แทนจาก APEC CTF และ APEC ACABT ทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยง (Mentor) ประจำกลุ่ม เพื่อให้คำปรึกษาและข้อเสนอแนะในการพัฒนาและปรับปรุงแนวคิดโครงการ ก่อนจัดทำไฟล์นำเสนอ (Pitch Deck) และนำเสนอผลงานต่อคณะกรรมการตัดสิน ซึ่งกระบวนการดังกล่าวมุ่งให้ผู้เข้าร่วมสามารถเชื่อมโยงการมองอนาคตเข้ากับการพัฒนาแนวทางแก้ไขปัญหาที่เป็นรูปธรรม และต่อยอดแนวคิดไปสู่ความร่วมมือในระดับภูมิภาคเอเปคได้
จากกระบวนการดังกล่าว ผู้เข้าร่วมจากเขตเศรษฐกิจเอเปคได้ร่วมกันพัฒนาแนวคิดโครงการที่ตอบโจทย์ความท้าทายด้านอาหารของภูมิภาคเอเปค จำนวน 4 แนวทาง ได้แก่1. เมล็ดพันธุ์แก้ไขยีนเพื่อเกษตรกรรมในเมือง มุ่งใช้เทคโนโลยีการแก้ไขยีนพัฒนาเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลืองที่ทนต่อสภาพอากาศร้อนและให้ผลผลิตสูง เพื่อให้ครัวเรือนรายได้น้อยในเขตเมืองเข้าถึงแหล่งโปรตีนในราคาที่จับต้องได้ โดยวางแผนนำร่องในเขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร 2. แพลตฟอร์มข้อมูลและราคาอ้างอิงวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร มุ่งพัฒนาระบบข้อมูลและมาตรฐานสำหรับวัสดุเหลือใช้จากภาคการเกษตร เช่น กากมันสำปะหลังและชานอ้อย เพื่อสร้างกลไกการซื้อขายที่มีมาตรฐาน ช่วยลดการเผาในที่โล่งและปัญหาฝุ่น PM2.5 พร้อมเพิ่มโอกาสในการสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรรายย่อย 3. ศูนย์แปรรูปโปรตีนในท้องถิ่นสำหรับเด็กที่ขาดสารอาหาร มุ่งพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการผลิตที่ผู้ประกอบการ SME ใช้ร่วมกันได้ พร้อมการสนับสนุนด้านเทคนิค โภชนาการ และมาตรฐาน เพื่อผลิตอาหารโปรตีนคุณภาพสูงในราคาที่จับต้องได้ โดยวางแผนนำร่องในโรงเรียนในกรุงกัวลาลัมเปอร์ และ 4. การหมักแบบหมุนเวียนต้นทุนต่ำ มุ่งนำผลพลอยได้จากอุตสาหกรรมเกษตรและอาหารมาใช้ประโยชน์ผ่านกระบวนการหมัก เพื่อผลิตอาหารคุณค่าสูงในราคาที่ผู้มีรายได้น้อยเข้าถึงได้ โดยวางแผนนำร่องร่วมกับ SME ในมณฑลเหอหนาน ก่อนขยายสู่เครือข่ายในระดับภูมิภาค
ผลงานทั้ง 4 แนวทางได้รับการพิจารณาจากคณะกรรมการตัดสิน 5 ท่าน ซึ่งเป็นผู้แทนจาก 4 เขตเศรษฐกิจ ได้แก่ มาเลเซีย เปรู จีนไทเป และไทย ประกอบด้วย 1. Prof. Dr. Shu-Yii Stein Wu จากจีนไทเป (APEC ACABT) 2. Mr. Felipe Donato Valentín Rojas จากเปรู (CONCYTEC) 3. Dr. Tan Shu Ying จากมาเลเซีย (MIGHT) 4. ดร.คมเมธ จิตวานิชไพบูลย์ จากไทย (APEC CTF) และ 5. ดร.ปรเมษฐ์ ชุ่มยิ้ม จากไทย (สวทช.)
ทั้งนี้ ผลลัพธ์จากกิจกรรมจะนำไปประกอบการจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบาย (Policy Brief) และรายงานสรุปโครงการเพื่อเสนอต่อ PPSTI และจะต่อยอดความร่วมมือผ่าน APEC Young Futurists Network เพื่อส่งเสริมการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ การทำงานร่วมกัน และการสร้างเครือข่ายนักวิจัยรุ่นใหม่ด้าน Foresight และวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมในภูมิภาคเอเปคต่อไป
การจัดกิจกรรม APEC Young Futurists 2026 สะท้อนบทบาทของ APEC CTF ในการใช้ Foresight เป็นเครื่องมือเสริมสร้างขีดความสามารถและเชื่อมโยงเครือข่ายผู้แทนจากเขตเศรษฐกิจเอเปค โดยมุ่งให้ผู้เข้าร่วมมองเห็นการเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้น วิเคราะห์ความท้าทายอย่างเป็นระบบ และแปลงภาพอนาคตในอีก 10 ปีข้างหน้าให้เป็นแนวทางการพัฒนาและความร่วมมือที่สามารถนำไปใช้ได้จริง ทั้งในระดับเขตเศรษฐกิจและระดับภูมิภาค
รายชื่อผู้เข้าร่วม APEC Young Futurists 2026: Frontier Technologies and Solutions for Future Food
| กลุ่ม | ชื่อ-นามสกุล | เขตเศรษฐกิจ-ต้นสังกัด |
| 1 | Ming-Yan Shen | Chinese Taipei -National Taiwan University |
| Noppasorn Keaworrasarn | Thailand – National Intelligence Agency (NIA) | |
| Pasavut Leelahapinij | Thailand -TIME Labs, Mahidol University | |
| Siti Zulkiflee | Malaysia – CG Health | |
| 2 | An-Jie Luan | Chinese Taipei – Feng Chia University |
| Fatin Amanina Azis | Brunei Darussalam – Universiti Brunei Darussalam (UBD) | |
| Na Pan | China -Chongqing University | |
| Smithi Skunnawat | Thailand -TIME Labs, Mahidol University | |
| 3 | Mohd Azrin Abdullah | Malaysia – Bioeconomy Corporation |
| Supawan Klungphukieow | Thailand -Futures Study Center / National Intelligence Agency (NIA) | |
| Tan Nguyen Hai Duc | Viet Nam – Ho Chi Minh City University of Technology (HCMUT) | |
| 4 | Hao Chang | China – Chongqing University |
| Kanatat Paosawatyanyong | Thailand – TIME Labs, Mahidol University | |
| Nguyen Ngoc Mai | Viet Nam – Hanoi University of Science and Technology (HUST) |
รายชื่อ Mentors
| ชื่อ-นามสกุล | เขตเศรษฐกิจ-ต้นสังกัด |
| Cheng-Han Michael Liu | Chinese Taipei – APEC Research Center for Advanced Biohydrogen Technology (APEC ACABT) |
| Dr. Natharat Mongkolsinh | Thailand – NXPO |
| Dr. Natthamon Suwannaprom | Thailand – APEC CTF |
| Ms. Jirapan Christian Linares | Thailand – APEC CTF |
| Mr. Chatkaphat Bunnag | Thailand – APEC CTF |
| Ms. Kanokwan Makornwatthana | Thailand – APEC CTF |
