อุตสาหกรรมเทคโนโลยีชีวภาพของโลกกำลังก้าวเข้าสู่ช่วงการเติบโตอย่างก้าวกระโดด โดยมีมูลค่าตลาดกว่า 1.77 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2568 และคาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 5.71 ล้านล้านดอลลาร์ภายในปี 2577 จากแรงขับเคลื่อนของความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี อาทิ วัคซีนชีวภาพ เทคโนโลยีตัดต่อยีน (CRISPR) การค้นคว้ายาโดยใช้ปัญญาประดิษฐ์ และการแพทย์แม่นยำ ซึ่งกำลังเปลี่ยนโฉมอุตสาหกรรมสุขภาพ อาหาร และการผลิตในระดับโลก

ประเทศไทยมีศักยภาพในการพัฒนาอุตสาหกรรมเทคโนโลยีชีวภาพในหลายด้าน ทั้งฐานวัตถุดิบจากภาคเกษตร ศักยภาพในการเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมการหมัก ความสามารถในการผลิตอาหารและโปรตีนทางเลือก รวมถึงระบบสาธารณสุขที่มีคุณภาพ อย่างไรก็ตาม มูลค่าอุตสาหกรรมเทคโนโลยีชีวภาพของไทยยังมีสัดส่วนเพียงเล็กน้อยเมื่อเทียบกับตลาดโลก และภาคการผลิตส่วนใหญ่ยังคงพึ่งพาการดำเนินกิจการรูปแบบดั้งเดิม ส่งผลให้การเติบโตอยู่ในระดับจำกัด และไม่สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มได้อย่างเต็มศักยภาพ

ในบริบทที่อุตสาหกรรมเทคโนโลยีชีวภาพทั่วโลกกำลังถูกขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีขั้นสูง ประเทศไทยจึงเผชิญความเสี่ยงที่จะสูญเสียความสามารถในการแข่งขัน หากไม่เร่งปรับตัว โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมใหม่ เช่น อาหารอนาคต ชีววิทยาสังเคราะห์และวิศวกรรมชีวภาพ ที่ต้องอาศัยองค์ความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรมเป็นหัวใจสำคัญ

ดังนั้น การจัดทำกรอบการพัฒนาอุตสาหกรรมเทคโนโลยีชีวภาพภายใต้กลไก อววน. จึงมุ่งเน้นการยกระดับโครงสร้างเศรษฐกิจของประเทศ ผ่านการพัฒนาระบบนิเวศวิจัยและนวัตกรรม การสร้างกำลังคนทักษะสูง การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานที่ได้มาตรฐานสากล และการเชื่อมโยงความร่วมมือกับเครือข่ายระดับนานาชาติ เพื่อสนับสนุนการนำองค์ความรู้ไปใช้ในภาคอุตสาหกรรมอย่างเป็นรูปธรรม

กรอบการพัฒนานี้มีเป้าหมายเพื่อผลักดันประเทศไทยสู่การเป็นฐานการผลิตผลิตภัณฑ์นวัตกรรมและบริการมูลค่าสูง สามารถดึงดูดการลงทุน ยกระดับขีดความสามารถทางการแข่งขัน และสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนในระยะยาว