สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) โดย ศูนย์คาดการณ์เทคโนโลยีเอเปค (APEC Center for Technology Foresight: APEC CTF)  เข้าร่วมการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อพัฒนาการออกแบบนโยบายเชิงยุทธศาสตร์รองรับการบริหารจัดการด้านความมั่นคงแบบองค์รวม (NSC Policy Design III) จัดโดย สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) โดยกองนโยบายและยุทธศาสตร์ความมั่นคง ระหว่างวันที่ 25–27 กุมภาพันธ์ 2565 ณ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เพื่อร่วมกันยกระดับกระบวนการ “ออกแบบนโยบายเชิงยุทธศาสตร์” ให้เท่าทันความท้าทายด้านความมั่นคงในสภาพแวดล้อมโลกที่ผันผวน ซับซ้อน และเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว

การเข้าร่วมครั้งนี้ นำโดย ดร.สุชาต อุดมโสภกิจ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ สอวช. พร้อมด้วย ดร.คมเมธ จิตวานิชไพบูลย์ ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายคาดการณ์เชิงยุทธศาสตร์และอนาคตศึกษา, Deputy Director of APEC CTF และทีมงาน ร่วมแลกเปลี่ยนประเด็นเชิงนโยบาย ตลอดจนแนวทางการประยุกต์ใช้เครื่องมือคาดการณ์อนาคต (Foresight) เพื่อสนับสนุนการกำหนด “ประเด็นความมั่นคงทางยุทธศาสตร์ของประเทศ” และการบริหารจัดการความมั่นคงแบบองค์รวมอย่างเป็นระบบ โดยมุ่งเชื่อมโยงการวิเคราะห์สัญญาณเข้ากับการตัดสินใจเชิงนโยบายและการดำเนินงานที่ทำได้จริง

ประเด็นความมั่นคงทางยุทธศาสตร์ของประเทศ ที่ถูกหยิบยกขึ้นเป็นกรอบสำคัญในการแลกเปลี่ยนและพัฒนากระบวนการออกแบบนโยบายครั้งนี้ ครอบคลุมหลายมิติที่มีความเชื่อมโยงกัน ได้แก่
 • ความมั่นคงเชิงภูมิรัฐศาสตร์และการแข่งขันเชิงยุทธศาสตร์ จากการเปลี่ยนแปลงดุลอำนาจโลก การจัดกลุ่มพันธมิตร และผลต่อเสถียรภาพในภูมิภาค
 • ความมั่นคงทางเศรษฐกิจและห่วงโซ่อุปทานเชิงยุทธศาสตร์ ความเสี่ยงจากการพึ่งพาวัตถุดิบ/เทคโนโลยีสำคัญ การกระจุกตัวของฐานการผลิต และความผันผวนด้านการค้า
 • ความมั่นคงด้านเทคโนโลยีและไซเบอร์ ภัยคุกคามไซเบอร์ การคุ้มครองข้อมูล โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล และเทคโนโลยีเกิดใหม่ที่อาจกระทบความมั่นคง
 • ความมั่นคงด้านพลังงาน อาหาร และทรัพยากร ความไม่แน่นอนด้านพลังงาน อาหาร น้ำ และทรัพยากร รวมถึงความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
 • ความมั่นคงด้านสาธารณสุขและภัยคุกคามข้ามพรมแดน การเตรียมพร้อมต่อโรคอุบัติใหม่ ระบบเฝ้าระวัง และการบริหารความเสี่ยง
 • ความมั่นคงด้านสังคมและความเชื่อมั่นของประชาชน การสื่อสารเชิงนโยบายในภาวะวิกฤต ข้อมูลบิดเบือน และการสร้างความไว้วางใจ

ภายใต้กรอบการประชุมดังกล่าว ศูนย์การคาดการณ์เทคโนโลยีเอเปค (APEC Center for Technology Foresight: APEC CTF) มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนเชิงวิชาการและเชิงกระบวนการ ผ่านการจัด กิจกรรม Workshop และ Capacity Building เพื่อถ่ายทอด “เครื่องมือ Foresight และแนวทางการออกแบบนโยบายเชิงยุทธศาสตร์” ที่ช่วยให้ผู้เข้าร่วมสามารถวิเคราะห์สภาพแวดล้อมความมั่นคงอย่างเป็นระบบ มองเห็นพลวัตของความเสี่ยงในระยะสั้น–กลาง–ยาว และแปลงผลการวิเคราะห์ไปสู่ทางเลือกเชิงนโยบายที่ชัดเจน

การมีส่วนร่วมของ สอวช. – ศูนย์การคาดการณ์เทคโนโลยีเอเปคในครั้งนี้ สะท้อนบทบาทของในการเป็น “กลไกสนับสนุนเชิงองค์ความรู้” และ “เครื่องมือเชิงกระบวนการ” ที่ช่วยให้หน่วยงานด้านความมั่นคงสามารถยกระดับการออกแบบนโยบายจากการตอบสนองเชิงเหตุการณ์ ไปสู่การบริหารจัดการเชิงรุกที่ใช้หลักฐานเชิงประจักษ์และมุมมองอนาคตเป็นฐานสำคัญ เพิ่มความพร้อมของประเทศต่อสถานการณ์ไม่แน่นอน และเสริมความสามารถในการกำหนดยุทธศาสตร์ที่ยืดหยุ่นและทันต่อการเปลี่ยนแปลง

สอวช. และศูนย์การคาดการณ์เทคโนโลยีเอเปคยืนยันความมุ่งมั่นในการพัฒนา “ระบบนิเวศการคาดการณ์อนาคต (foresight ecosystem)” ของประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง สอดคล้องกับแนวทางที่ได้ร่วมกันขับเคลื่อนผ่านการจัดตั้ง Thailand Foresight Alliance เพื่อเสริมสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคเอกชน ยกระดับขีดความสามารถในการใช้เครื่องมือ Foresight ในการวิเคราะห์แนวโน้มและความเสี่ยงเชิงยุทธศาสตร์ แปลงเป็นข้อเสนอเชิงนโยบายที่ตั้งอยู่บนหลักฐานเชิงประจักษ์ และสนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบายให้มีความพร้อมรับความไม่แน่นอนและการเปลี่ยนแปลงในอนาคตอย่างมีประสิทธิภาพ