กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) นำโดย ดร.สุรชัย สถิตคุณารัตน์ ผู้อำนวยการ สอวช. และ ศ. ดร.สุรินทร์ คำฝอย รองผู้อำนวยการ สอวช. ให้การต้อนรับผู้บริหารจาก Asian Development Bank (ADB) นำโดย Ms. Ayako Inagaki ผู้อำนวยการอาวุโส สำนักงานภาคส่วนการพัฒนามนุษย์และสังคม และคณะ เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569 เพื่อหารือแนวทางสานต่อความร่วมมือในการขับเคลื่อนนโยบายด้านการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อววน.) ให้สอดคล้องกับลำดับความสำคัญในการพัฒนาประเทศไทย
ดร.สุรชัย ได้นำเสนอวิสัยทัศน์และทิศทางการดำเนินงานขององค์กรในฐานะหน่วยงานนโยบายระดับชาติด้าน อววน. ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการเสนอแนะนโยบาย บูรณาการแผน และออกแบบกลไกเชิงระบบเพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ ปัจจุบัน สอวช. อยู่ระหว่างการจัดทำกรอบนโยบาย อววน. เพื่อเป็นฐานในการจัดทำแผน อววน. พ.ศ. 2571–2575 โดยประยุกต์ใช้หลักการการคาดการณ์แนวโน้มอนาคต (Foresight) ควบคู่กับแนวคิดด้านนโยบายส่งเสริมนวัตกรรมที่มุ่งเน้นเป้าหมาย (Mission-Oriented Innovation Policy: MOIP) ที่มุ่งกำหนดพันธกิจระดับชาติในการระดมทรัพยากรและความร่วมมือจากทุกภาคส่วนสู่เป้าหมายเดียวกัน การออกแบบนโยบายยึดหลัก Triple Helix Model ซึ่งเน้นความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคการศึกษา เพื่อให้การกำหนดนโยบายสามารถขับเคลื่อนไปสู่การปฏิบัติได้จริงและเกิดผลกระทบเชิงระบบอย่างยั่งยืน พร้อมทั้งมีบทบาทเชิงรุกในเวทีนานาชาติ ผ่านความร่วมมือกับองค์การสหประชาชาติ (United Nations: UN) และองค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ (Organisation for Economic Co-operation and Development: OECD) ในการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และผลักดันนโยบายด้าน อววน. เพื่อสนับสนุนการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนและการมุ่งสู่เป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ อีกทั้งยังให้ความสำคัญกับการยกระดับอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์ของประเทศ อาทิ อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง อุตสาหกรรมเกษตรและอาหาร และอุตสาหกรรมการแพทย์และสาธารณสุข
ด้าน Ms. Ayako กล่าวว่า เทคโนโลยีเกิดใหม่และเทคโนโลยีแนวหน้าจะเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของภูมิภาค ไม่ว่าจะเป็นเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง (Semiconductor and Advanced Electronics) ปัญญาประดิษฐ์ (AI/ML) ควอนตัม (Quantum) ความปลอดภัยทางไซเบอร์ (Cyber Security) และพลังงานสะอาด (Clean Energy) โดยนโยบายด้านวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม ตลอดจนการพัฒนากำลังคน จะเป็นกลไกสำคัญในการสนับสนุนและเร่งการขับเคลื่อนดังกล่าวให้เกิดผลเป็นรูปธรรม
ศ. ดร.สุรินทร์ ให้ความเห็นว่า การพัฒนากำลังคนทักษะสูงเป็นกลไกสำคัญอย่างยิ่งในการขับเคลื่อนประเทศและภูมิภาคนี้ โดยในสาขาเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง สอวช. ได้จัดทำแผนพัฒนากำลังคนระยะ 5 ปี และมีความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยชั้นนำในต่างประเทศ เช่น Arizona State University และ Imperial College London เพื่อร่วมผลิตบุคลากรคุณภาพสูง ขณะที่ด้านอาหารเพื่อความยั่งยืนได้เชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างสถาบันอุดมศึกษาไทยและต่างประเทศในการพัฒนาหลักสูตรด้านอาหารแห่งอนาคต และในด้านสาธารณสุขได้ขยายกรอบการพัฒนากำลังคนให้ครอบคลุมทั้งมิติการแพทย์ การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ และศาสตร์ด้านอาหาร เพื่อสนับสนุนการก้าวสู่การเป็นศูนย์กลางด้านสาธารณสุขของภูมิภาค
ทั้งนี้ ADB ได้แสดงความขอบคุณ สอวช. สำหรับความร่วมมือที่แน่นแฟ้นมาโดยตลอด โดยเฉพาะการพัฒนากำลังคนในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง ซึ่งถือเป็นสาขาที่มีศักยภาพในการยกระดับความสามารถการแข่งขันของประเทศไทย พร้อมยืนยันความพร้อมในการสนับสนุนความร่วมมือดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง และขยายความร่วมมือไปสู่สาขาอื่น ๆ ที่จะช่วยเสริมสร้างศักยภาพประเทศไทยผ่านกลไกด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม
ความร่วมมือระหว่าง ADB และ สอวช. ยังเชื่อมโยงไปสู่การทำงานร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (Thailand Board of Investment: BOI) เพื่อพัฒนากำลังคนให้มีทักษะสอดคล้องกับความต้องการของอุตสาหกรรมเป้าหมาย สนับสนุนการดึงดูดนักลงทุนในห่วงโซ่การผลิตโลก และยกระดับความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทยในเวทีสากล โดยสะท้อนถึงความมุ่งมั่นร่วมกันในการใช้พลังของ อววน. เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืนในระยะยาว
