(26 กุมภาพันธ์ 2569) สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) ภายใต้ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ร่วมกับสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคม (สวส.) ลงนามความร่วมมือเพื่อส่งเสริมระบบนิเวศที่เอื้อต่อการยกระดับศักยภาพของผู้ประกอบการเพื่อสังคม โดยมี ดร.สุรชัย สถิตคุณารัตน์ ผู้อำนวยการ สอวช. และ นายอัครพล ลีลาจินดามัย ผู้อำนวยการ สวส. เป็นผู้กล่าวต้อนรับและกล่าวเปิดงาน
ภายในงานได้มีการหารือทิศทางในการขับเคลื่อนการส่งเสริมระบบนิเวศที่เอื้อต่อการยกระดับศักยภาพของผู้ประกอบการเพื่อสังคม โดยมี รศ.ดร.ปุ่น เที่ยงบูรณธรรม รองผู้อำนวยการหน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.) สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) และนายสมประสงค์ พยัคฆพันธ์ ประธานสมัชชาวิสาหกิจเพื่อสังคม (ปี พ.ศ. 2568-2569) เข้าร่วมหารือในประเด็นดังกล่าวด้วย ณ ห้องประชุมหว้ากอ 2 สอวช.
ดร.สุรชัย สถิตคุณารัตน์ กล่าวถึงโครงสร้างและบทบาทของ สอวช. ที่ทำหน้าที่เป็นหน่วยงานในการขับเคลื่อนนโยบายด้านการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อววน.) โดยการวิเคราะห์และเสนอแนะนโยบาย แผนด้านการอุดมศึกษา และกรอบงบประมาณ เพื่อนำงานวิจัย นวัตกรรม และองค์ความรู้ไปใช้ประโยชน์จริงผ่านภาคีเครือข่าย ซึ่งการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในระบบนิเวศของวิสาหกิจเพื่อสังคม (Social Enterprise: SE) ถือเป็นกลไกเชิงยุทธศาสตร์สำคัญสอดรับกับบทบาทของ สอวช. ในการพลิกโฉมโครงสร้างเศรษฐกิจของประเทศ ด้วยบทบาทในการสร้างงานระดับพื้นที่ ฟื้นฟูเศรษฐกิจฐานราก ลดความเหลื่อมล้ำ และเปิดโอกาสให้กลุ่มเปราะบางสามารถเข้าถึงระบบเศรษฐกิจได้ ควบคู่กับการนำองค์ความรู้ วิจัยและนวัตกรรมไปช่วยส่งเสริมกลไกการดำเนินงานให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
ที่ผ่านมา สอวช. ได้ดำเนินงานพัฒนากลไกสนับสนุนวิสาหกิจเพื่อสังคมอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2566 ได้จัดทำสมุดปกขาวกลไกการส่งเสริมและพัฒนาวิสาหกิจเพื่อสังคม เพื่อวางกรอบเชิงนโยบายในการใช้วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมเป็นฐานการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม ต่อมาในปี 2567 ได้พัฒนาแพลตฟอร์มบ่มเพาะผู้ประกอบการเพื่อสังคม (Social Enterprise Incubation Platform: SEIP) เพื่อเสริมสร้างศักยภาพผู้ประกอบการให้สามารถนำองค์ความรู้และผลงานวิจัย ภายใต้ระบบ อววน. ไปสร้างผลกระทบทางสังคม ควบคู่ความเข้มแข็งทางธุรกิจ และในปี 2568 ได้ขยายการพัฒนาศักยภาพบุคลากรในมหาวิทยาลัยผ่านโครงการอบรมด้านการพัฒนาทักษะการโค้ชเพื่อส่งเสริมผู้ประกอบการเพื่อสังคม
นอกจากนี้ สอวช. ยังร่วมดำเนินงานกับ บพท. รวพ. ในการจัดตั้งแพลตฟอร์ม Impact SE Thailand: National Incubation & Acceleration Platform เพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานระดับประเทศในการบ่มเพาะและเร่งรัดเพื่อยกระดับธุรกิจเพื่อสังคมของประเทศอย่างเป็นระบบ ประกอบด้วย 4 กลไกที่สำคัญ ได้แก่ 1. บริการวิเคราะห์คลัสเตอร์เศรษฐกิจเชิงพื้นที่และรายงานผลกระทบเพื่อการยกระดับประเทศ (Impact Analysis) 2. บริการพัฒนาศักยภาพผ่านสถาบันพัฒนาองค์ความรู้ (Academy) 3. บริการบ่มเพาะ (Incubation) ธุรกิจเพื่อสังคม และ 4. บริการเร่งการเติบโตและเชื่อมโยงทุน (Acceleration)
ด้าน นายอัครพล ลีลาจินดามัย ได้กล่าวถึงการดำเนินงานของ สวส. ในการส่งเสริม “ระบบนิเวศ” ที่เอื้อต่อการยกระดับศักยภาพผู้ประกอบการเพื่อสังคม ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนภาคส่วนนี้ให้เติบโตอย่างเข้มแข็ง โดยมุ่งพัฒนาทักษะด้านธุรกิจ การเข้าถึงแหล่งทุน โอกาสทางการตลาด เครื่องมือประเมินผลลัพธ์ทางสังคม และความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาควิชาการ เพื่อสนับสนุนให้วิสาหกิจเพื่อสังคมเติบโตอย่างมั่นคง สร้างผลกระทบเชิงสังคมได้อย่างต่อเนื่อง และขยายผลสู่การพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก ลดความเหลื่อมล้ำและสร้างความยั่งยืนให้กับสังคมไทยในระยะยาว
สำหรับความร่วมมือในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบนิเวศที่เข้มแข็งจะช่วยยกระดับผู้ประกอบการเพื่อสังคมให้มีความยั่งยืนทางธุรกิจ สร้างงานและรายได้ในระดับพื้นที่ ลดความเหลื่อมล้ำ และสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจที่ให้ความสำคัญกับคุณค่าทางสังคมควบคู่กับการเติบโตทางเศรษฐกิจ อันนำไปสู่การพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืนในระยะยาว
