เมื่อวันที่ 31 มกราคม – 2 กุมภาพันธ์ 2569 สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) โดย ศูนย์คาดการณ์เทคโนโลยีเอเปค (APEC Center for Technology Foresight: APEC CTF) เข้าร่วมการประชุม APEC 2026 Senior Officials’ Meeting 1 (SOM1) และการประชุม Policy Partnership on Science, Technology and Innovation (PPSTI) ครั้งที่ 27 รวมถึงการประชุมที่เกี่ยวข้อง ณ เมืองกวางโจว สาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อสนับสนุนการขับเคลื่อนความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม (STI) ของเอเปค และแลกเปลี่ยนแนวทางการพัฒนานโยบายนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ความท้าทายระดับภูมิภาค
การเข้าร่วมประชุมครั้งนี้นำโดย ดร.สุรชัย สถิตคุณารัตน์ ผู้อำนวยการ สอวช. และ Executive Director, APEC CTF ในฐานะผู้แทนประเทศไทย (Delegation) โดยเมื่อวันที่ 31 มกราคม 2569 ดร.สุรชัย ได้เข้าร่วมการประชุมคณะกรรมการนโยบายนวัตกรรมที่มุ่งเน้นภารกิจ (Mission-Oriented Innovation Policy: MOIP Committee) ณ ห้องประชุม 3308 Baiyun International Convention Center เพื่อหารือและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับแนวทางการดำเนินนโยบายรูปแบบใหม่ที่เน้นการกำหนด “พันธกิจ” (Mission) ที่ชัดเจนและท้าทาย เพื่อแก้ไขปัญหาสังคมและเศรษฐกิจที่ซับซ้อน ตลอดจนแนวทางการยกระดับประสิทธิภาพการทำงานเชิงนโยบาย และเพิ่มผลลัพธ์เชิงรูปธรรมของความร่วมมือในกรอบเอเปค
ต่อมาในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2569 สอวช. โดย ศูนย์คาดการณ์เทคโนโลยีเอเปค ได้เข้าร่วมการประชุม PPSTI ครั้งที่ 27 อย่างเป็นทางการ ณ Zhushui Hall Guangzhou Baiyun International Conference Center โดย ดร.สุรชัย ได้นำเสนอผลการดำเนินงานของศูนย์ฯ ต่อที่ประชุม เพื่อแสดงบทบาทและความสำคัญของศูนย์ฯ ในการสนับสนุนการใช้กระบวนการ “การคาดการณ์อนาคต” (Foresight) เพื่อการกำหนดทิศทางเชิงนโยบายด้าน STI ของภูมิภาคเอเปค ตลอดจนการดำเนินงานที่ผ่านมาในการยกระดับความร่วมมือและการพัฒนาศักยภาพของเขตเศรษฐกิจสมาชิก ในระหว่างการประชุม ศูนย์คาดการณ์เทคโนโลยีเอเปค ได้ร่วมแบ่งปันประสบการณ์การดำเนินงานในภูมิภาคเอเปค โดยเฉพาะการใช้กระบวนการมองอนาคตเพื่อระบุ “ภารกิจ” ที่สำคัญต่อการพัฒนาที่ยั่งยืน รวมถึงการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างเขตเศรษฐกิจ เพื่อส่งเสริมการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และการถ่ายทอดเทคโนโลยีที่จำเป็นต่อการบรรลุพันธกิจร่วมกัน
ทั้งนี้ ที่ประชุมยังได้หารือประเด็นสำคัญเกี่ยวกับการส่งเสริมความร่วมมือที่ยั่งยืน การทำงานเชื่อมโยงร่วมกับ คณะทำงานอื่น ๆ ของเอเปค รวมถึงแนวทางการพัฒนาโครงการความร่วมมือร่วมกันในอนาคตระหว่าง PPSTI และหน่วยงานเฉพาะทาง (Specialized Units) ภายใต้กรอบการดำเนินงานของ PPSTI เพื่อเสริมสร้างเครือข่ายและยกระดับความร่วมมือด้าน STI ของภูมิภาคให้เข้มแข็งยิ่งขึ้น
นอกจากนี้ สอวช. โดย ศูนย์คาดการณ์เทคโนโลยีเอเปค ยังได้นำเสนอความก้าวหน้าการดำเนินงานของ โครงการที่ได้รับการรับรอง (Endorsed) จากเอเปค ใน Parallel 3: Enhancing Regional Science and Technology Connectivity โดย ดร.คมเมธ จิตวานิชไพบูลย์ ผู้อำนวยการอาวุโสฝ่ายคาดการณ์เชิงยุทธศาสตร์และอนาคตศึกษา สอวช. และ Deputy Director, APEC CTF และ ดร.ศรีฉัตรา ไชยวงค์วิลาน นักยุทธศาสตร์ 1 สอวช. จำนวน 3 โครงการ ได้แก่
- THA, PPSTI 206 2024A, Comparative Analysis and Foresight of Emerging Infectious Diseases (EIDs) in APEC
- THA, PPSTI 211 2024A, Identification of Emerging Signals Affecting Carbon Neutrality in APEC Using Foresight
- THA, PPSTI 03 2024S, APEC Energy Transition Towards Net Zero: Foresight Scenarios and Policy Impact
การเข้าร่วมประชุมในครั้งนี้ไม่เพียงช่วยยกระดับบทบาทของประเทศไทยในเวทีความร่วมมือด้าน STI และนโยบายนวัตกรรมระดับภูมิภาค แต่ยังเป็นการนำข้อมูลเชิงลึกและแนวปฏิบัติที่ดีที่สุด (Best Practices) กลับมาประยุกต์ใช้ในการจัดทำแผนด้านการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อววน.) ของประเทศไทย เพื่อสนับสนุนการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ และขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืนในระยะยาว
ศูนย์คาดการณ์เทคโนโลยีเอเปค (APEC CTF) จัดตั้งขึ้นตั้งแต่ปี ค.ศ. 1998 และเป็นศูนย์ด้านการมองอนาคตระดับภูมิภาคแห่งแรกและแห่งเดียวในเอเปค ทำหน้าที่เป็น กลไกระยะยาวด้านการคาดการณ์อนาคตภายใต้ PPSTI เพื่อสนับสนุนการพัฒนานโยบายด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมของเอเปคและประเทศสมาชิกอย่างต่อเนื่อง
